Bank genów starych odmian roślin w Rzuchowej
Ogród Starych Odmian – bank genów powstał przy Centrum Produktu Lokalnego w Rzuchowej w gminie Pleśna. Rośliny uprawiane w ogrodzie będą rozmnażane i za darmo udostępniane wszystkim zainteresowanym. Inicjatorzy przedsięwzięcia zapraszają do siebie i zachęcają do wymiany „sadzonka za sadzonkę”. Ten niezwykły obiekt jest otwarty bezpłatnie na wizyty grup szkolnych, rolników, mieszkańców czy turystów.
- Żyjemy w dobie coraz to większej liczby gospodarstw monokulturowych nastawionych na ilość produkowanej żywności, jak też roślin modyfikowanych genetycznie. Zapominamy o starych odmianach warzyw, ponieważ szybciej się psują, nie mają równej wielkości i zachęcającego dla oka konsumenta wyglądu, ale też i zapominamy o kwiatach czy roślinach ozdobnych. Coraz trudniej jest nam znaleźć chociażby starą odmianę pomidora czy malwę. Poszukiwania pochłaniają sporo czasu. Poprzez Ogród Starych Odmian – bank genów chcemy zachować tradycję starych odmian roślin, które były uprawiane w Małopolsce od pokoleń przez naszych przodków – mówi Jan Czaja ze Stowarzyszenia GRUPA ODROLNIKA, które prowadzi Centrum Produktu Lokalnego w Rzuchowej. Rolnicy skupieni w stowarzyszeniu zadbają o rozwój inicjatywy, a także o przekazanie wiedzy dzieciom i młodzieży na temat starych odmian roślin. Projekt niesie ze sobą więcej korzyści.
– Środowisko zachowa bioróżnorodność, w przyszłości będzie możliwe wprowadzenie starych odmian roślin do krajobrazu przyrodniczego małopolskiej wsi. Dzięki dostępowi do unikalnych roślin, lokalna społeczność zyska możliwość rozwoju w kierunku agroturystyki. Projekt ma również na celu ochronę i propagowanie lokalnych odmian roślin uprawnych oraz ozdobnych – Jan Czaja wylicza korzyści.
Ogród podzielono na cztery grupy tematyczne: warzyw, kwiatów ozdobnych, ziół oraz krzewów i roślin owocowych – tzw. jagodnik. Bank genów jest położony w obrębie zespołu dworsko-parkowego w Rzuchowej i powstał w konwencji historycznych założeń – wirydarza, czyli jednej z form aranżacji przestrzeni stosowanej w dworskich ogrodach.
- Dzięki takiej aranżacji ogrodu w miejscu historycznym (lokacja wsi jest datowana na XIII wiek), poza rozmnażaniem starych odmian roślin, przyczynimy się do pokazania dawnego historycznego wyglądu polskiej wsi i dawnych założeń ogrodowych przy dworach Małopolski – dodaje Jan Czaja.
Projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego w ramach konkursu pn. „Małopolska - czas na wieś” i doskonale wpisuje się w dotychczasową działalność placówki.
Centrum Produktu Lokalnego jest usytuowane w samym środku zespołu dworsko-parkowego w Rzuchowej. Placówka zajmuje się m. in. szeroko rozumianą promocją produktów lokalnych, dbaniem o odpowiedni wizerunek produktów lokalnych i ich producentów, informuje o walorach produktów lokalnych, uczestniczy w procesach zgłaszania, rejestracji i kontroli, wydaje opinie, ekspertyzy i certyfikaty dotyczące produktów lokalnych.
- Poza tym, w Centrum Produktu Lokalnego zlokalizowano sale edukacyjne oraz pracownie tematyczne, są tu organizowane wystawy stałe i czasowe, na przykład rękodzieła ludowego, tradycji upraw i inne. Organizujemy degustacje, warsztaty, prelekcje, lekcje z prezentacjami multimedialnymi, projekcie filmów, konferencje, festiwale, spotkania tematyczne, kursy ze zdrowego gotowania, żywienia, upraw ekologicznych i tradycyjnych (wolnych od GMO) i wiele innych. Ważnym punktem naszej działalności jest edukacja dzieci w temacie odpowiedniego odżywiania i zwalczanie otyłości – informuje Jan Czaja.
„Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego”
